Türkiye, coğrafi konumu ve ekonomik yapısı gereği milyonlarca yabancıya ev sahipliği yapmaktadır. Turizm, eğitim, çalışma veya sığınma amacıyla ülkemizde bulunan yabancıların hukuki statüsü, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK) ile sıkı kurallara bağlanmıştır. Ancak idari makamlar (Göç İdaresi, Valilikler), bazen bilgi eksikliği bazen de kamu düzeni gerekçesiyle yabancılar hakkında sınır dışı etme, ikamet izni iptali veya ülkeye giriş yasağı gibi kararlar alabilmektedir.Hukuk devleti ilkesi gereği, idarenin yabancılar hakkında tesis ettiği her türlü işlem yargı denetimine açıktır. Yani, “idare karar verdi, hemen gitmelisin” diye bir kural yoktur; mahkemeler bu kararı denetleyebilir ve hukuka aykırıysa iptal edebilir. Bu yazımızda, yabancıların Türkiye’deki haklarını korumak için başvurabileceği en temel dava türlerini, yetkili mahkemeleri ve kaçırılmaması gereken kritik süreleri inceleyeceğiz.
Dikkat !

Hakkında Sınır Dışı (Deport) Kararı verilen bir yabancı için en kritik süre 7 Gündür. Kararın tebliğinden itibaren 7 gün içinde İdare Mahkemesi’nde dava açılmazsa, karar kesinleşir ve kişi derhal sınır dışı edilir. Dava açıldığında ise sınır dışı işlemi (istisnalar hariç) yargılama bitene kadar durur. Zaman kaybetmeyin!

1. Sınır Dışı (Deport) Kararına Karşı İptal Davası

Yabancılar hukukunun en acil ve hayati davasıdır. YUKK m.53 uyarınca; kamu düzenini tehdit ettiği, vize ihlali yaptığı veya sahte belge kullandığı iddia edilen yabancılar hakkında sınır dışı kararı verilebilir.

Kritik Süreç: Sınır dışı kararı yabancıya veya avukatına tebliğ edilir. Tebliğden itibaren 7 gün içinde yetkili İdare Mahkemesi’nde iptal davası açılması zorunludur.

  • Dava Açmanın Etkisi: Bu dava açıldığında, sınır dışı işlemi kendiliğinden durur (otomatik yürütmeyi durdurma). Yabancı, mahkeme sonuçlanana kadar Türkiye’den zorla çıkarılamaz.
  • Süre Kaçarsa: 7 günlük süre hak düşürücü süredir. Kaçırılırsa dava hakkı biter ve kişi sınır dışı edilir.

2. İdari Gözetim Kararına İtiraz (GGM'den Çıkış)

Hakkında sınır dışı kararı verilen bazı yabancılar, kaçma şüphesi olduğu gerekçesiyle Geri Gönderme Merkezlerinde (GGM) idari gözetim altında tutulur. Bu durum, kişi özgürlüğünün kısıtlanmasıdır.

Başvuru Yolu: YUKK m.57 uyarınca; idari gözetim kararına, sürenin uzatılmasına veya gözetim şartlarına karşı Sulh Ceza Hakimliği’ne itiraz edilir.

  • Amaç: Yabancının GGM’den salıverilmesi ve sınır dışı davası süresince “imza yükümlülüğü” veya “belirli adreste ikamet” gibi alternatif tedbirlerle dışarıda kalmasını sağlamaktır.

3. İkamet İzni Başvurusu Reddi ve İptal Davaları

Türkiye’de kalmak isteyen yabancıların en sık karşılaştığı sorun, ikamet izni (oturma izni) başvurularının reddedilmesi veya mevcut iznin iptal edilmesidir.

Dava Konuları:

  • İlk başvuru veya uzatma talebinin “gerekçesiz” reddi.
  • “İkamet amacına uygun kalmadığı” iddiasıyla iznin iptali.
  • Sahte kira kontratı veya sigorta nedeniyle iptaller.
  • Bu işlemlere karşı, kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde İdare Mahkemesi’nde iptal davası açılabilir.

4. Vize Reddi ve Giriş Yasağı (Tahdit Kodu) Davaları

Bir yabancının Türkiye’ye girmesinin engellenmesi veya vize verilmemesi genellikle siciline işlenen “Tahdit Kodları” (Ç-114, G-87, V-70 vb.) nedeniyle olur. Bu kodlar, yabancının “yasaklılar listesinde” olduğunu gösterir.

Hukuki Çözüm: Tahdit kodları idari bir işlemdir ve iptali mümkündür. Kodun niteliğine göre (adli, idari, sağlık vb.) İdare Mahkemesi’nde “Tahdit Kodunun Kaldırılması ve Giriş Yasağının İptali” davası açılmalıdır. Özellikle “G-87 (Genel Güvenlik)” gibi kodlar, detaylı bir hukuki savunma gerektirir.

5. Uluslararası Koruma ve Sığınma Hukuku Davaları

Suriye, Afganistan, Irak gibi ülkelerden gelip Türkiye’den uluslararası koruma (mülteci/şartlı mülteci) talep edenlerin başvuruları reddedilebilir.

Sürecin Özelliği: Uluslararası koruma başvurusunun reddi, kişinin “zulüm göreceği ülkeye geri gönderilmesi” riskini doğurur. Bu nedenle, ret kararına karşı açılacak davalarda “Geri Gönderme Yasağı” (Non-refoulement) ilkesi kapsamında etkili bir savunma yapılmalıdır. Yetkili merci İdare Mahkemesi’dir.

6. Vatandaşlık ve Çalışma İzni Davaları

  • Vatandaşlık Davaları: İstisnai veya genel yolla vatandaşlık başvurusunun reddedilmesi durumunda, idarenin takdir yetkisini hukuka uygun kullanıp kullanmadığı yargı yoluyla denetlenir.
  • Çalışma İzni Davaları: 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu kapsamında çalışma izni reddedilen yabancılar veya işverenleri, bu işlemin iptali için dava açabilir.

7. Sonuç: Yabancılar Hukuku Hata Kabul Etmez

Yabancılar hukuku; sürelerin çok kısa olduğu, uluslararası sözleşmelerin (AİHS, Cenevre Sözleşmesi) ve Anayasa Mahkemesi kararlarının iç içe geçtiği teknik bir alandır. Yanlış mahkemeye başvurmak veya 7 günlük süreyi 8. güne sarkıtmak; bir ailenin bölünmesine, eğitim hayatının bitmesine veya kişinin hayati tehlike olan bir ülkeye gönderilmesine neden olabilir.Türkiye’deki hukuki varlığınızı korumak için, idari işlemlere karşı yasal haklarınızı zamanında ve uzman desteğiyle kullanmanız hayati önem taşır.
Dikkat !

“Tahdit Kodu” (Giriş Yasağı) bulunan yabancılar, genellikle havalimanına geldiklerinde bu durumu öğrenirler ve ülkeye alınmadan geri gönderilirler (INAD). Eğer Türkiye dışında iseniz, vekil tayin edeceğiniz bir avukat aracılığıyla Türkiye’ye gelmeden de kodun kaldırılması davasını açabilirsiniz.

Deport işlemleri, kod kaldırma ve idari gözetim itirazları için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Yeni Geri Gönderme Merkezleri (GGM) Rehberi: İdari Gözetim, Haklar ve İtiraz Süreci
Back to list
Eski İşverenlerin İşçi Alacaklarında Yaptığı 8 Kritik Hata ve Hukuki Sonuçları

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir